Category: Cynulliad Digidol

#HoliLlywydd – Y Llywydd, Elin Jones AC, yn ateb eich cwestiynau

Ar 2 Awst, bydd Elin Jones AC, y Llywydd, yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn sgwrsio â’r newyddiadurwraig Catrin Hâf Jones am yr heriau a chyfleoedd unigryw y mae’n eu hwynebu yn y Pumed Cynulliad. Bydd y Llywydd hefyd yn ateb cwestiynau’r gynulleidfa a chwestiynau a ofynnir drwy’r cyfryngau cymdeithasol.

1W

Gellir gofyn cwestiwn ymlaen llaw neu ar y diwrnod, naill ai drwy ddefnyddio #HoliLlywydd / #AskLlywydd ar Twitter, neu drwy gyfathrebu ar dudalen Facebook y Cynulliad, lle y caiff y sesiwn ei darlledu’n fyw am 11.00.

Sut gallaf wylio?

Os byddwch yn yr Eisteddfod, gallwch wylio’r cyfweliad yn fyw am 11.00 ym mhabell y Cymdeithasau 1. Os na allwch fod yn bresennol, byddwn yn darlledu’r cyfweliad yn fyw yn Gymraeg a Saesneg ar ein cyfrifon Facebook:

Facebook Cynulliad Cymru

Facebook Assembly Wales

Hefyd, gallwch wylio’r cyfweliad llawn ar Senedd.tv ar ôl y digwyddiad, ynghyd â thrawsgrifiadau.

Sut gallaf gyflwyno cwestiwn?

Mae sawl ffordd o ofyn cwestiwn i’r Llywydd:

  • Ar Twitter – Dilynwch @CynulliadCymru ar Twitter ac ateb unrhyw drydariadau sy’n ymwneud â’r pwnc hwn, neu defnyddiwch y hashnod #HoliLlywydd. Hefyd, mae croeso i chi anfon Neges Uniongyrchol atom os hoffech ei chadw yn gyfrinachol.
  • Ar Facebook – Hoffwch Dudalen Facebook y Cynulliad a gadael sylw ar statws perthnasol. Os na allwch weld statws perthnasol, gadewch sylw ar y dudalen gyda’r hashnod #HoliLlywydd.
  • E-bost – Gallwch anfon eich cwestiynau drwy’r e-bost at: cyfathrebu@cynulliad.cymru
  • Ar Instagram – Os gallwch fynegi barn mewn ffordd weledol a chreadigol, byddem wrth ein bodd o’i gweld. Tagiwch gyfrif Instagram y Senedd yn eich llun neu defnyddiwch yr hashnod #HoliLlywydd. Fel arall, gadewch sylw ar un o’n heitemau ar Instagram, eto gyda’r hashnod #HoliLlywydd
  • Ar YouTube – Beth am i chi ffilmio eich hunan yn gofyn eich cwestiwn ac yna anfon y linc atom drwy un o’r sianeli uchod?
  • Sylwadau – Gallwch adael sylw ar y blog hwn yr eiliad hon!

Angen syniadau?

Gall Cynulliad Cymru ddeddfu mewn 21 o feysydd datganoledig:

  • Amaethyddiaeth, coedwigaeth, anifeiliaid, planhigion a datblygu gwledig
  • Henebion ac adeiladau hanesyddol
  • Diwylliant
  • Datblygu economaidd
  • Addysg a hyfforddiant
  • Yr amgylchedd
  • Gwasanaethau tân ac achub a diogelwch rhag tân
  • Bwyd
  • Iechyd
  • Priffyrdd a thrafnidiaeth
  • Tai
  • Llywodraeth leol
  • Cynulliad Cenedlaethol Cymru
  • Gweinyddiaeth gyhoeddus
  • Lles cymdeithasol
  • Chwaraeon a hamdden
  • Trethiant
  • Twristiaeth
  • Cynllunio gwlad a thref
  • Dŵr ac amddiffyn rhag llifogydd
  • Y Gymraeg

Dyma ragor o lincs a all fod yn ddefnyddiol:

Materion o Bwys i’r Pumed Cynulliad – Yn y cyhoeddiad hwn mae detholiad o faterion sy’n debygol o fod o bwys yn y Pumed Cynulliad, o’r diwydiant dur i ddyfodol deddfu yng Nghymru.

Cymru a’r UE: Beth mae’r bleidlais i adael yr UE yn ei olygu i Gymru? – Mae ein Gwasanaeth Ymchwil yn egluro’r hyn a all ddigwydd yng Nghymru yn dilyn y bleidlais i Adael.

Comisiwn newydd y Cynulliad yn cychwyn arni gyda strategaeth ar gyfer y Pumed Cynulliad – Erthygl newyddion am y strategaeth newydd ar gyfer y Pumed Cynulliad.

Swyddogaeth y Llywydd – Gwybodaeth am swyddogaeth y Llywydd.

Rhagor am Elin Jones AC, y Llywydd

Elin Jones AC yw Llywydd presennol Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Y Llywydd yw’r awdurdod pennaf yn y Cynulliad. Mae’n cadeirio cyfarfod y 60 Aelod Cynulliad yn y Cyfarfod Llawn, gan aros yn wleidyddol ddiduedd bob amser.

Mae’r Llywydd hefyd yn weithredol o ran cynrychioli buddiannau’r Cynulliad a buddiannau Cymru yn genedlaethol, yn y DU ac yn rhyngwladol. Y Llywydd yw cadeirydd Comisiwn y Cynulliad, sef y corff sy’n sicrhau bod gan Aelodau’r Cynulliad y staff a’r adnoddau sydd eu hangen arnynt i gyflawni eu rolau yn effeithiol ar ran pobl Cymru.

Prif swyddogaethau y Llywydd yw:

  • cadeirio’r Cyfarfod Llawn;
  • penderfynu ar faterion ynglŷn â dehongli neu gymhwyso Rheolau Sefydlog;
  • cynrychioli’r Cynulliad mewn trafodaethau ag unrhyw gyrff eraill, pa un a ydynt y tu mewn i’r Deyrnas Unedig neu’r tu allan iddi, mewn perthynas â materion sy’n effeithio ar y Cynulliad.

Gweler hefyd:

Y Llywydd yn rhoi tystiolaeth i Bwyllgor y Cynulliad – Newidiadau y mae’r Llywydd yn awyddus i’w gwneud i Fil Cymru.

Elin Jones yn egluro’r hyn y mae am ei gyflawni fel Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol – Cyfweliad â Wales Online ar yr hyn y mae’r Llywydd am ei gyflawni dros y pum mlynedd nesaf.

Y camau nesaf

Ar ôl casglu eich holl gwestiynau ynghyd, caiff rhai eu dewis i’r Llywydd eu hateb ar y dydd.

Byddwn yn coladu’r rhain ac yn eu rhannu â Catrin Hâf Jones cyn y cyfweliad. Bydd hi yn ei thro yn eu defnyddio yn ei sgwrs ag Elin Jones AC, y Llywydd. Os byddwch yn yr Eisteddfod, gallwch ddod i wylio’r cyfweliad yn fyw; fel arall gallwch ei wylio yn fyw ar ein tudalennau Facebook. Wedyn, bydd y sgwrs ar gael ar-lein ar Senedd.TV. Byddwn yn rhoi gwybod i chi os caiff eich cwestiwn ei ateb.

Cynhelir sgwrs rhwng y Llywydd a Catrin Hâf Jones ar 2 Awst am 11.00 yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn y Fenni.

Edrychwn ymlaen at glywed oddi wrthych!

Os byddwch yn yr Eisteddfod, gallwch wylio’r cyfweliad yn fyw am 11.00 ym mhabell y Cymdeithasau 1. Os na allwch fod yn bresennol, byddwn yn darlledu’r cyfweliad yn fyw yn Gymraeg a Saesneg ar ein cyfrifon Facebook:

Facebook Cynulliad Cymru

Facebook Assembly Wales

Hefyd, gallwch weld y cyfweliad llawn ar Senedd.tv ar ôl y digwyddiad, ynghyd â thrawsgrifiadau.

Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn Llysgennad ar gyfer Slate

Yma yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru, rydym bob amser yn chwilio am ffyrdd newydd o rannu gwybodaeth mewn ffordd gyffrous ac arloesol. Eleni, dechreuom ddefnyddio rhaglen o’r enw Slate (gan Adobe) i greu crynodebau o’r adroddiadau a lunnir gan ein pwyllgorau.

Mae ein deunydd ar Slate wedi bod yn llwyddiannus iawn – yn gymaint felly nes i Adobe ein gwneud ni’n Llysgennad ar gyfer Slate!

Alcohol slate screenshot

Beth yw Slate?

Platfform sy’n galluogi sefydliadau i greu a rhannu adroddiadau, gwybodaeth a chyflwyniadau rhyngweithiol yw Slate. Mae ganddo ryngwyneb hygyrch ac mae modd ei ddefnyddio ar sawl platfform. Mae’r Cynulliad wedi defnyddio Slate i rannu gwaith helaeth a chymhleth pwyllgorau’r Cynulliad mewn fformat difyr sy’n hawdd ei ddefnyddio.

 

Ombwdsmon slate screenshotLlwyddiant Slate

Yn dilyn yr ymchwiliad diweddar i Gamddefnyddio Alcohol a Sylweddau yng Nghymru, roedd Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Cynulliad am rannu ei ganfyddiadau. Defnyddiodd y Cynulliad Slate i greu crynodeb o waith y pwyllgor. Gan ddefnyddio delweddau trawiadol a chynnwys addysgiadol, crëwyd adroddiad amlblatfform a chanddo ryngwyneb cyfeillgar.

“Mae’n anhygoel gweld y pethau gwych y mae pobl (fel Cynulliad Cenedlaethol Cymru) yn eu gwneud gyda’r adnodd” – Tîm Rhaglen Slate

Bellach, mae Slate wedi ei ddefnyddio i gyflwyno canfyddiadau nifer o bwyllgorau’r Cynulliad gan gynnwys ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid a oedd yn ystyried a ddylai’r Ombwdsmon gael rhagor o bwerau ac ymchwiliad y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol i sut y gellir lleihau tlodi yng Nghymru.

 

Dysgwch ragor am waith pwyllgorau Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

GovCampCymru 2015 #gccy15, Pierhead

Eleni, cynhaliodd GovCampCymru ei ail ddigwyddiad yn y Pierhead, sy’n rhan o ystâd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ym Mae Caerdydd.

Mae GovCamp yn ddigwyddiad lle mae pobl yn dod at ei gilydd i drafod, i greu ac arloesi, ac i edrych yn benodol ar sut y gall technoleg, syniadau modern a gwasanaethau cyhoeddus wella cymdeithas.

Cynhelir y digwyddiad GovCamp ar sail ‘anghynhadledd’, lle y penderfynir ar yr agenda gan bobl sy’n cynnig pynciau ar gyfer gweithdai neu drafodaethau ar y diwrnod.

Mae’r digwyddiad yng Nghymru yn cael ei gydlynu gan y Satori Lab, gyda chymorth ugeiniau o wirfoddolwyr a noddwyr.

Os oes gennych ddiddordeb mewn cael trosolwg o’r hyn a drafodwyd ar y diwrnod, edrychwch ar Nodiadau’r Sesiwn Google Doc .

Os ydych yn gweithio yn y sector cyhoeddus a bod diddordeb gennych mewn cadw’r fflam arloesi a thrafodaeth i danio rhwng digwyddiadau blynyddol, mae Satori Lab wedi trefnu Sesiwn Bara Brith (a ddeilliodd o ganlyniad i un o’r sesiynau).

Roedd nifer o staff y Cynulliad yn bresennol yn y digwyddiad eleni – pob un â diddordeb mewn agweddau gwahanol ar ddarparu gwasanaethau cyhoeddus. Dyma eu sylwadau am y diwrnod.

 

Dean George, Rheolwr y Cyfryngau Digidol

150926-GovCampCymru-144

Dyma fy mhrofiad cyntaf o ‘anghynhadledd’, ac fe wnes i fwynhau rhyddid y drafodaeth sydd ar gael i bawb sydd yno yn fawr. Mae’n sicrhau mai dim ond pobl sydd â gwir ddiddordeb sy’n cynnal deialog â chi a’ch bod, o ganlyniad, yn cael rhai syniadau rhyfeddol. Y peth gwych am anghynhadledd yw y gall y sgyrsiau gorau ddigwydd rhwng sesiynau, efallai wrth siarad dros baned o goffi. Nid yw’r rhain yn ‘seibiannau rhwydweithio’ a gaiff eu gorfodi, ond maent yn hamddenol braf ac yn ddadleuon difyr, ysgogol y bydd yn rhaid eich tynnu i ffwrdd oddi wrthynt ar adegau. Mae’n werth nodi hefyd bod pobl sy’n aberthu eu dydd Sadwrn yn sicr o deimlo rhywfaint o angerdd dros yr achos hwn.

Treuliais sesiwn y bore yn siarad am dechnoleg lleferydd-i-destun Cymraeg. Cysylltwch â Gareth Morlais (@melynmelyn) os oes gennych syniadau am hyn. Hefyd bûm yn gwrando ar sesiwn, dan arweiniad y Cynulliad, ar sut y gallem wneud cynnyrch pwyllgorau’r Cynulliad yn fwy deniadol i gynulleidfa ehangach. Mae’n ymddangos fod cael cyfrifon ar wahân ar gyfer Pwyllgorau gyda gwahanol gylchoedd gwaith ar Twitter yn cael ei groesawu’n fawr, ond mae angen i ni wneud rhagor i wneud yr ochr gofnodi hyd yn oed yn fwy deniadol. Efallai bod ein hadroddiadau yn y Llechen yn gam yn y cyfeiriad cywir.

Yn bendant mae ‘anghynhadledd’ o’r math hwn yn ffordd dda o wneud yn fawr o’ch amser i ffwrdd o’r ddesg, a byddwn i’n hoffi ei weld yn cael ei fabwysiadu’n eang ar draws y sector cyhoeddus. Beth am ddefnyddio’r dull ar gyfer eich diwrnod cwrdd i ffwrdd nesaf i staff!

 

Helia Phoenix, Uwch Reolwr y Cyfryngau Digidol

150926-GovCampCymru-121

Hwn oedd fy nhrydydd digwyddiad GovCamp. Rydw i wedi bod i un yn Llundain a dau yng Nghymru. Efallai fy mod yn rhagfarnllyd, ond mae wedi bod yn llawer gwell gen i’r cynadleddau a gynhaliwyd yng Nghymru. Roedd cynnwys y digwyddiadau yn ddigon amrywiol i annog pobl i fynychu sesiynau ar bethau efallai na fyddant yn gwybod amdanynt, ac yn ogystal maent, wrth gwrs, yn ymdrin â’r cyd-destun Cymreig, sy’n eu gwneud yn wahanol i gynadleddau GovCamp yn Lloegr/y DU.

Mae siarad am sut i wella pethau, gyda phobl o Gymru a thu hwnt, yn ffordd wych o dreulio’r diwrnod!

Bûm yn bresennol mewn sesiynau diddorol drwy gydol y dydd, a sesiwn arbennig eleni oedd yr amser a dreuliwyd yn y dafarn ar ôl y sesiynau ffurfiol, yn cael eglurhad ar y blockchain gan Sym Roe o’r Clwb Democratiaeth a James Cattell o Swyddfa’r Cabinet.

Kevin Davies, Rheolwr Ymgysylltu â’r Cyhoedd

150926-GovCampCymru-273

Aeth Helia a minnau i GovCampCymru y llynedd, a’i hoffi’n ddigon, nid yn unig i fynd eto, ond roeddem yn teimlo hefyd y byddai’n fuddiol iawn i gynnal GovCamp yn y Cynulliad Cenedlaethol, a chael mwy o bobl o’r Cynulliad i fod yn rhan o’r diwrnod. Y tro hwn, ymunodd un neu ddau o bobl o’r tîm ar-lein a thîm y cyfryngau cymdeithasol yn ein hadran, a chynrychiolwyr o’r timau Cyfieithu a Chofnodi, a Deddfwriaeth.

Roedd yn wych i fod yn rhan o’r digwyddiad unwaith eto. Y peth a oedd yn fy nharo y llynedd oedd pa mor wych ydoedd i gael cynifer o bobl gadarnhaol a gwybodus yn yr un ystafell ar yr un pryd, pobl a oedd yn ddigon angerddol i roi o’u hamser ar ddydd Sadwrn. Mae’n ffordd wych o rannu syniadau ymarferol – yn ogystal ag o fynd i ddadleuon ideolegol enfawr! Roedd yr awyrgylch yr un fath eleni, ac fel y llynedd, cafodd cymysgedd da iawn o faterion eu trafod, gan gynnwys hygyrchedd cynnyrch cofnodi pwyllgorau, sut i wneud cynnydd o ran yr agenda digidol yng Nghymru, hyrwyddo etholiadau, a dyfodol democratiaeth … llawer o bethau i fynd i’r afael â hwy mewn gweithdai a barodd gwta bedair awr!

Tom Jackson, Clerc Tîm Cymorth Craffu

150926-GovCampCymru-199

Roeddwn i’n cynnal gweithdy ar ‘Gofnodi Gwell? Gwella hygyrchedd o ran cynnyrch pwyllgorau. ‘ Nod gwreiddiol y sesiwn hon oedd ceisio cael amrywiaeth o syniadau ynglŷn â sut y gallem sicrhau bod cynnyrch craffu pwyllgorau yn fwy hygyrch / deniadol /yn haws ei ddefnyddio, gyda ffocws arbennig ar ffyrdd mwy arloesol o gyhoeddi gwybodaeth, a sut y mae llwyddiant y dulliau hynny’n cael eu gwerthuso. Fodd bynnag, yn unol â natur GovCamp, ni ddilynodd y drafodaeth y trywydd hwn yn benodol. Yn hytrach, un o themâu’r sesiwn oedd, mai problem fwy ar gyfer y Cynulliad oedd sut yr ydym yn dewis deunydd ar gyfer cynulleidfaoedd penodol, yn hytrach na sut y byddwn yn ei gyflwyno.

Awgrymodd y rhai a oedd yn bresennol bod tair cynulleidfa wahanol ar gyfer cynnyrch pwyllgorau:

  1. Gweinidogion y Llywodraeth / Gweision Sifil, y mae angen iddynt gael eu hargyhoeddi ynghylch dilysrwydd argymhellion (gyda thystiolaeth o’u plaid / yn eu herbyn);
  2. Pobl sy’n cymryd rhan mewn ymchwiliad, sydd eisiau gwybod pa wahaniaeth y mae eu tystiolaeth / fewnbwn wedi’i wneud i gasgliadau’r Pwyllgor. Gall fod yn werth gofyn i bobl o’r fath sut y maent am i’r wybodaeth hon gael ei chyflwyno. Efallai y bydd rhai pobl am gael y wybodaeth wedi’i chyflwyno mewn fformat Hawdd i’w Ddarllen;
  3. Y cyhoedd yn ehangach – a allai fod â mwy o ddiddordeb gwybod ‘beth sy’n digwydd nesaf,’ na gwybod am yr hyn yr argymhellodd/ adroddodd y Pwyllgor. Bydd y bobl hyn yn gweld bod jargon yn anodd iawn i’w ddeall. Eu prif ddiddordeb fydd darganfod sut y gall ymatebion y Llywodraeth i waith craffu pwyllgor effeithio ar eu bywydau hwy. Efallai y bydd ateb y cwestiwn hwn yn gofyn am well rhwydwaith / cyswllt rhwng “y bobl sy’n ysgrifennu adroddiadau” a’r “bobl sy’n cyflawni’r argymhellion.”

 

Gruffydd Jones, Dirprwy Reolwr Newid a Gwella Busnes, yr Adran Gyfieithu a Chofnodi

O ran technoleg iaith, cynhaliwyd sesiwn ddiddorol gan Gareth Morlais o Lywodraeth Cymru ar y posibilrwydd o weithredu’r syniad o dorfoli ar gyfer y dechnoleg lleferydd-i-destun.

O ystyried ein gwaith ar dechnoleg iaith a’r diddordeb parhaus yn y maes, rydym mewn sefyllfa dda yn y Cynulliad i gymryd rhan mewn unrhyw ddatblygiadau o ran technoleg lleferydd-i-destun yn y dyfodol, a byddem yn awyddus i edrych sut y gallem gymryd rhan mewn unrhyw brosiectau torfoli.

 

Alison Flye, Cynorthwy-ydd Gwybodaeth Ddigidol

150926-GovCampCymru-224

Hwn oedd fy mhrofiad cyntaf o “anghynhadledd” ac rwy’n credu bod y fformat yn gweithio’n dda. Yn y sesiynau y bûm i ynddynt roedd pawb yn ymddiddori’n llwyr yn y pynciau dan sylw ac roedd y brwdfrydedd yn heintus – roedd cyffro mawr yn yr adeilad. Cymerodd cynadleddwyr GovCamp feddiant o adeilad eiconig y Pierhead am y diwrnod, felly roedd digon o le i 100 o bobl mewn 20 o weithdai.

Roedd fy sesiwn gyntaf i’n ymwneud ag ymgyrchoedd dinasyddion gan ddefnyddio’r dechnoleg ddigidol. Mae pobl yn gwybod sut i gwyno am broblemau gyda’u sbwriel neu’u parciau, ond nid am faterion digidol. Ond sut y gallwn ni newid y sefyllfa? (Rhan o’r broblem, mewn gwirionedd, yw nad yw llawer o bobl yn gwybod o hyd sut i fynd at eu cynghorau a’u cynghorwyr, hyd yn oed am barciau, ond mae hynny’n fater i’w drafod mewn gweithdy arall.) Ar ôl hynny, euthum i sesiwn Dave McKenna (@localopolis) ar Greu Democratiaeth sy’n Fwy Tebyg i Roc a Rôl. Mae hon yn ddelfryd deilwng iawn, a chafwyd sesiwn wych ac roedd syniadau defnyddiol yn cael eu cyflwyno. Mae Dave wedi casglu mewnbwn pawb at ei gilydd, ac eisoes wedi blogio am y pwnc.

***

Os oes gennych ddiddordeb mewn cael trosolwg o’r hyn a drafodwyd ar y diwrnod, edrychwch ar Nodiadau’r Sesiwn Google Doc .

Os ydych yn gweithio yn y sector cyhoeddus a bod diddordeb gennych mewn cadw’r fflam arloesi a thrafodaeth i danio rhwng digwyddiadau blynyddol, mae Satori Lab wedi trefnu Sesiwn Bara Brith (a ddeilliodd o ganlyniad i un o’r sesiynau).

150926-GovCampCymru-107

150926-GovCampCymru-225

150926-GovCampCymru-311

150926-GovCampCymru-350

150926-GovCampCymru-264

150926-GovCampCymru-300

150926-GovCampCymru-239

150926-GovCampCymru-324

150926-GovCampCymru-221

150926-GovCampCymru-271

150926-GovCampCymru-164

150926-GovCampCymru-123

#GofynPrifWein – Hoffai’r Pwyllgor Craffu ar Waith y Prif Weinidog glywed gennych

#GofynPrifWein– Cyfle i holi Carwyn Jones, y Prif Weinidog

blogheaderfinalcy

Hoffai’r Pwyllgor glywed gan sefydliadau, busnesau a chi – mae rhagor o wybodaeth am sut i gymryd rhan ar-lein ar gael isod.

Mae’r Pwyllgor Craffu ar Waith y Prif Weinidog yn cyfarfod yn Abertawe am 10.30 ar 16 Hydref yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau. Y prif bwnc trafod fydd ‘Cymru yn y Byd Ehangach’. Dyma enghreifftiau o’r materion y bydd yn cael eu trafod:

Beth yw strategaeth gyffredinol Llywodraeth Cymru ar gyfer  marchnata a hyrwyddo Cymru i’r byd? Beth yw brand Cymru? Pa mor llwyddiannus yw ymdrechion i hyrwyddo atyniadau yng Nghymru i dwristiaid? A yw Llywodraeth Cymru yn gwneud digon i ddenu buddsoddwyr?
A yw Llywodraeth Cymru yn llwyddo I gyfleu delwedd o Gymru sy’n apelio i dwristiaid o’r DU ac o dramor? A yw diwylliant Cymreig yn ddigon gweladwy y tu allan i Gymru? Pa farchnadoedd neu nwyddau ddylid eu blaenoriaethu?

COLLAGE

Caiff agenda lawn ei llwytho i dudalen y Pwyllgor ar y we unwaith iddi gael ei chadarnhau.

Mae’r rhan fwyaf o Bwyllgorau’r Cynulliad yn cyfarfod yn wythnosol i graffu ar waith Llywodraeth Cymru yn fanwl, ond mae’r Pwyllgor Craffu ar Waith y Prif Weinidog yn canolbwyntio ar bynciau eang ynghylch unrhyw weledigaeth strategaeth ganolog yn Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru.

Sut ydw i’n cymryd rhan ar-lein?

Gallwch gyflwyno eich cwestiwn neu sylw i’r Pwyllgor ynghylch ‘Cymru yn y Byd Ehangach’ fel a ganlyn:

Twitter Ar Twitter – Dilynwch @CynulliadCymru ar Twitter ac ymatebwch i unrhyw negeseuon ynghylch y pwnc hwn gan ddefnyddio’r hashnod #GofynPrifWein. Hefyd, mae croeso ichi anfon neges uniongyrchol os hoffech i’ch neges fod yn gyfrinachol.
Facebook Ar Facebook – ‘Hoffwch’ dudalen y Cynulliad ar Facebook a gadewch neges ar unrhyw ddiweddariad statws perthnasol. Os nad ydych yn gweld diweddariad statws perthnasol, gallwch ysgrifennu neges ar y dudalen gyda’r hashnod #GofynPrifWein.
Email E-bost– Gallwch ddweud eich dweud drwy anfon e-bost at: Craffu.PW@Cynulliad.Cymru
Youtube Ar YouTube – Beth am ffilmio eich hun yn gofyn eich cwestiwn ac anfon linc i’r fideo drwy unrhyw un o’r sianeli uchod?
Instagram Ar Instagram – Os gallwch fynegi’ch barn mewn ffordd greadigol weledol, carwn weld eich cyflwyniadau. Tagiwch gyfrif Instagram y Senedd yn eich llun neu ddefnyddiwch yr hashnod #GofynPrifWein. Fel arall, gallwch wneud sylwadau ar unrhyw un o’n cyflwyniadau ar Instagram, eto gan ddefnyddio’r hashnod #GofynPrifWein.
Wordpress Sylwadau – Beth am adael neges ar y blog hwn yn awr?

Beth sy’n digwydd nesaf?

Byddwn yn coladu’r ymatebion a’u trosglwyddo at David Melding AC, Cadeirydd y Pwyllgor. Bydd y Pwyllgor wedyn yn eu cynnwys yn ei gwestiynau i Carwyn Jones, y Prif Weinidog. Gallwch ddod i wylio’r cyfarfod yn fyw, ei wylio ar-lein ar Senedd.TV neu ddarllen y trawsgrifiad. Byddwn yn rhoi gwybod ichi os atebwyd eich cwestiwn. Cynhelir y cyfarfod yn Abertawe am 10.30 ar 16 Hydref yn Amgueddfa Genedlaethol y Glannau.

Edrychwn ymlaen at glywed eich barn!

“You can see the extraordinary beauty, the wonderful people and great hospitality, so I’d encourage everybody in the States to come and visit Wales.”
– Yr Arlywydd Barack Obama

Ymchwilio i’r pwnc – ‘Cymru yn y Byd Ehangach’

Gallai’r pwnc hwn ymddangos yn gymhleth, ond gall cymryd cam yn ôl i ystyried mater yn ei gyfanrwydd fod yn werthfawr. Hoffwn glywed syniadau arloesol a sylwadau o safbwyntiau gwahanol gan bobl o wahanol gefndiroedd. Continue reading “#GofynPrifWein – Hoffai’r Pwyllgor Craffu ar Waith y Prif Weinidog glywed gennych”

Rhoi cynnig ar fformat adroddiad newydd: Ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Ystyried Pwerau: adroddiad ar Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru

Eleni, mae Pwyllgor Cyllid y Cynulliad wedi bod yn edrych ar bwerau Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru. Cyhoeddodd y Pwyllgor adroddiad ar ei ganfyddiadau ym mis Mai 2015.

Mae tuedd i adroddiadau swyddogol pwyllgorau fod yn eithaf hir ac yn llawn tystiolaeth gan randdeiliaid a Llywodraeth Cymru. Cyhoeddir yr adroddiadau hyn ar wefanau’r Pwyllgor perthnasol.

Mae’r fersiwn swyddogol o unrhyw adroddiad yn bwysig gan ei bod yn cynnwys holl dystiolaeth a holl argymhellion/canfyddiadau’r Pwyllgor, ac mae’n modd o ddarparu tryloywder.

Mewn ymgais i wneud canfyddiadau adroddiadau yn fwy hygyrch i bobl a allai fod â diddordeb yng ngwaith y Pwyllgor Cyllid, cyhoeddwyd adroddiad cipolwg ar yr ymchwiliad i bwerau’r Ombwdsmon ochr yn ochr â’r adroddiad swyddogol. Cafodd hyn ei gynllunio fel y gellir ei darllen trwy fodio drwyddo ar dabled neu ffôn, neu trwy sgrolio trwyddo ar gyfrifiadur bwrdd gwaith.

Er mwyn gwneud yr adroddiad yn fwy hygyrch, mae llai o eiriau, mae’r iaith yn symlach, ychwanegwyd delweddau, a chynhwysywd dyfyniadau o gyfarfodydd y Pwyllgor er mwyn i’r darllenydd gael darlun cyffredinol o adroddiad y Pwyllgor.

Dyma’r fersiynau terfynol:

Dyma’r fersiwn gryno o’r adroddiad: Adroddiad Cryno.

ADRODDIAD LLAWN: A dyma fersiwn lawn yr adroddiad: Adroddiad y Pwyllgor Cyllid ar Ystyried Pwerau: Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru (PDF, 605KB)

Os oes gennych amser i ddarllen y ddau, a’u cymharu, byddem yn croesawu unrhyw adborth: anfonwch at cyfathrebu@cynulliad.cymru

Pa mor dda y mae Llywodraeth Cymru yn gwneud ei gwaith?

Mae hwn yn gwestiwn y bydd Aelodau yn y Cynulliad Cenedlaethol yn ei ofyn bob dydd, mewn cyfarfodydd pwyllgor, neu mewn  sesiynau’r Cyfarfod Llawn ym mhrif Siambr drafod y Senedd, ym Mae Caerdydd.

Os mai swydd Llywodraeth Cymru yw “helpu i wella bywydau pobl yng Nghymru a gwneud ein gwlad yn lle gwell i fyw a gweithio”, mae’n bwysig bod y Cynulliad yn clywed gan yr ystod eang o bobl yr effeithir arnynt gan y penderfyniadau y mae Llywodraeth Cymru yn eu gwneud. Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw’r corff sy’n gyfrifol am ddadansoddi pa mor dda y mae Llywodraeth Cymru yn gwneud hynny, wedi’r cyfan.

Mae’r modd y mae’r Cynulliad yn gwneud hyn wedi newid yn sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf, yn enwedig o ran gwaith pwyllgorau’r Cynulliad. Mae pobl yn parhau i ymateb i wahoddiadau i ysgrifennu at y Cynulliad i roi tystiolaeth. Mae unigolion, sefydliadau ac elusennau yn parhau i ymweld â’r Senedd i gael eu holi gan Aelodau’r Cynulliad mewn cyfarfodydd ffurfiol, er bod angen dulliau gwahanol i glywed gan gynulleidfaoedd gwahanol bellach.

Lluniau o Julie Morgan AC a Jocelyn Davies AC yn cymryd rhan mewn sgwrs ar y we gyda myfyrwyr ar Google Hangouts ar gyfer ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Gyllido Addysg Uwch:

Lluniau o Julie Morgan AC a Jocelyn Davies AC yn cymryd rhan mewn sgwrs ar y we gyda myfyrwyr ar Google Hangout ar gyfer ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Gyllido Addysg Uwch Lluniau o Julie Morgan AC a Jocelyn Davies AC yn cymryd rhan mewn sgwrs ar y we gyda myfyrwyr ar Google Hangout ar gyfer ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Gyllido Addysg Uwch Lluniau o Julie Morgan AC a Jocelyn Davies AC yn cymryd rhan mewn sgwrs ar y we gyda myfyrwyr ar Google Hangout ar gyfer ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Gyllido Addysg Uwch

Mae pobl ym mhobman yn byw bywydau cynyddol brysur, felly mae sicrhau bod cyfranogiad yng ngwaith y Cynulliad mor hawdd ac mor hygyrch â phosibl yn hanfodol ar gyfer ymgysylltu â’r amrywiaeth eang o bobl sy’n rhan o boblogaeth Cymru. Mae pwyllgorau’r Cynulliad wedi bod yn defnyddio sianelau digidol fwy a mwy i annog pobl i rannu eu barn gyda ni.

Rydym wedi defnyddio Google Hangouts i siarad â myfyrwyr am sgiliau STEM (gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg) a Chyllido Addysg Uwch, wedi ffilmio aelodau o’r cyhoedd ar iPad a dangos y ffilm fel tystiolaeth mewn cyfarfodydd pwyllgor ffurfiol ac wedi defnyddio Twitter i gael gafael ar gwestiynau i’w gofyn i Carwyn Jones AC , y Prif Weinidog ac arweinydd Llywodraeth Cymru.

Mae’r fideo a ganlyn yn dangos Rhun ap Iorwerth AC a Julie James AC yn cael eu cyfweld ar ôl cymryd rhan yn eu sgwrs gyntaf ar y we ar Google Hangout gyfer yr ymchwiliad i Sgiliau STEM:

Yn y misoedd diwethaf, rydym wedi defnyddio Loomio am y tro cyntaf, fel rhan o ymchwiliad y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol i edrych ar gamddefnyddio alcohol a sylweddau yng Nghymru. We-cais yw Loomio, sy’n cael i’w defnyddio i gynorthwyo grwpiau gyda phrosesau gwneud penderfyniadau cydweithredol.

Rhan allweddol o’r ymchwiliad oedd siarad yn uniongyrchol â’r bobl yr effeithir arnynt gan y materion hyn, ond mae rhai pobl yn ei chael yn anodd mynd i gyfarfodydd pwyllgorau swyddogol. Hefyd nid yw pawb yr effeithir arnynt yn gallu mynegi eu meddyliau a’u teimladau yn ysgrifenedig i’r Pwyllgor. Roedd Loomio yn caniatáu i’r Pwyllgor siarad â phobl, heb i bawb orfod bod yn yr un ystafell.

Defnyddiodd darparwyr gwasanaethau a chleientiaid y fforwm ar-lein i ddweud wrthym pa broblemau y maent wedi’u cael, a’r hyn y maent eisiau i Lywodraeth Cymru ei wneud i’w datrys. Dyma lun sy’n dangos rhai o’r cyfraniadau cawsom y drafodaeth:

Loomio: Dyma lun sy'n dangos rhai o'r cyfraniadau cawsom y drafodaeth

Ar ddiwedd y broses o gasglu tystiolaeth, ar ôl i’r Pwyllgor ystyried popeth y mae pobl wedi’i ddweud wrtho, bydd fel arfer yn ysgrifennu at Lywodraeth Cymru. Mae hyn er mwyn egluro pa gamau yr hoffai’r Pwyllgor weld Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i wella bywydau pobl yng Nghymru, ar sail y dystiolaeth a glywodd.

Mae hyn yn tueddu i fod ar ffurf adroddiadau swyddogol, a all fod yn eithaf hir, ond rydym yn ystyried gwahanol ffyrdd o gyflwyno adroddiadau pwyllgorau, i’w gwneud yn fyrrach ac yn haws i’w deall yn gymharol gyflym.

Mae’r fideo hwn yn enghraifft o un o’r fersiynau cryno hyn, ac fe’i gwnaed ar gyfer pobl a oedd yn cael eu ffilmio ar gyfer ymchwiliad i entrepreneuriaeth ymysg pobl ifanc: 

Yn fwy diweddar, rydym wedi defnyddio Adobe Slate i grynhoi adroddiad ar Dlodi yng Nghymru: https://slate.adobe.com/a/oZydK

Mae defnyddio sianeli a llwyfannau digidol wedi caniatáu i ni ymgysylltu â phobl yn haws ac yn fwy effeithiol nag o’r blaen.

Mae hefyd yn golygu y gall rhagor o bobl helpu’r Cynulliad i graffu ar berfformiad Llywodraeth Cymru, fel bod argymhellion y Cynulliad i Lywodraeth Cymru yn seiliedig ar y problemau a gaiff pobl yn eu bywydau bob dydd.

Rhannu arfer da wrth graffu (3)

Y Rheolwr Allgymorth Kevin Davies sy’n egluro…

Croeso i’r trydydd blog, a’r cofnod olaf yn y gyfres hon. Yn fy nghofnodion blaenorol, siaradais am yr her o gael amrywiaeth eang o bobl i gyfrannu at graffu pwyllgor , ac yna siaradais am y gwahanol bethau rŷm yn ei wneud yn y Cynulliad Cenedlaethol. 

Yn y cofnod hwn, rwy’n mynd i siarad am y broses gynllunio, a fydd, efallai, yn llai diddorol na’r blogiau blaenorol, ond mae’n bosibl mai dyma ddarn pwysica’r pos. Heb gynllunio a thrafodaeth briodol yn ddigon cynnar yn y broses, fyddai’r un o’r elfennau y siaredais amdanyn nhw yn y ddau flog cyntaf ddim wedi bod yn bosibl.

Mae cynllunio a chynnwys y bobl gywir ar yr adeg gywir yn rhan bwysig iawn o’r cam cyntaf. Gellir gwneud llawer o’r gwaith paratoi o flaen llaw er mwyn rhoi amser i staff mewnol gynllunio, meddwl am syniadau, siarad ag arbenigwyr allanol a chysylltu ag Aelodau Cynulliad/Cynghorwyr, er mwyn gwneud yn siŵr eu bod yn cael y cyfle i lunio’r math o weithgaredd ymgysylltu, ac yn enwedig y cynulleidfaoedd, y maen nhw eisiau clywed ganddyn nhw. Yn y Cynulliad mae gennym dimau integredig (sydd fel arfer yn cynnwys ymchwilydd, clerc pwyllgor, cynghorwr cyfreithiol a staff chyfathrebu), sy’n golygu bod swyddogion o bob pwyllgor yn cwrdd yn wythnosol i drafod ymchwiliadau a gwaith, yn ogystal â beth fydd yn digwydd yn yr wythnosau a’r misoedd nesa.  Nid yw’n anarferol i’r timau integredig hyn drafod beth sydd i ddod dros y pump a’r chwech mis nesaf. Mae cynllunio priodol yn golygu fod gennych fwy o hyblygrwydd a dewisiadau pan ddaw hi i ymgysylltu â gwahanol grwpiau, sefydliadau ac unigolion. Mae’n bwysig bod eich pobl cyfathrebu yn rhan o’r gwaith o’r cam cynharaf posibl er mwyn cynghori a helpu i lunio’r gwaith, yn hytrach na’i fod yn ôl-ystyriaeth, neu eich bod yn gofyn ar ddiwedd y broses am gymorth i roi cyhoeddusrwydd ar rywbeth nad ydyn nhw wedi helpu ei lunio.

Bydd cynllunio ymlaen hefyd yn golygu y bydd gan y grwpiau a’r sefydliadau hynny rydych eisiau eu helpu i hyrwyddo’r gweithgaredd (boed yn ddigwyddiad, arolwg, y cyfle i gael eich cyfweld ac ati) ddigon o amser i wneud hynny. Mae’n bwysig defnyddio arbenigedd grwpiau a sefydliadau allanol wrth geisio dewis y math priodol o ddull ymgysylltu, yn seiliedig ar eich cynulleidfa darged. Mae cynghorau mewn sefyllfa unigryw gan eu bod yn cyflwyno amrywiaeth eang o wasanaethau i wahanol grwpiau o bobl, yn cynnwys iechyd, addysg, trafnidiaeth a’r amgylchedd, i enwi ond ychydig. Mae’r bobl sy’n darparu’r gwasanaethau hyn yn ffynhonnell wybodaeth werthfawr, a gall eich helpu i ystyried materion sy’n berthnasol i grwpiau penodol o bobl, yn seiliedig ar eu hoedran, rhyw, lefelau llythrennedd, cefndir ethnig ac ati.

Astudiaeth Achos: Craffu ar y Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser

Yn ddiweddar, edrychodd Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Cynulliad Cenedlaethol ar ba mor dda y mae Llywodraeth Cymru yn gweithredu ei Chynllun Cyflawni ar gyfer Canser. Roedd y Pwyllgor eisiau clywed yn uniongyrchol gan gleifion, felly trefnwyd grwpiau ffocws ledled Cymru gyda grwpiau cleifion, a wahoddwyd yn ddiweddarach i drafod eu profiadau gydag Aelodau’r Cynulliad mewn digwyddiad yng Nghaerdydd. Yn allweddol i hyn oedd y cyfarfodydd cynnar y cafodd y tîm integredig i drafod syniadau, gan ofyn am gyngor gan MacMillan a’n helpodd ni yn y cyfnod cynnar i drefnu’r sesiynau a chleifion. Heb gynllunio priodol a’r trafodaethau cynnar hynny, fyddai hyn ddim wedi bod yn bosibl, ac ni fyddai’r Pwyllgor wedi clywed yn uniongyrchol gan gleifion drwy gydol y broses.

Dyma fideo a wnaed ar ôl digwyddiad a gynhaliwyd fel rhan o ymchwiliad y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol i weithredu Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser Llywodraeth Cymru:

Yn y Cynulliad mae gennym dimau integredig (sydd fel arfer yn cynnwys ymchwilydd, clerc pwyllgor, cynghorwr cyfreithiol a staff chyfathrebu), sy’n golygu bod swyddogion o bob pwyllgor yn cwrdd yn wythnosol i drafod ymchwiliadau a gwaith, yn ogystal â beth fydd yn digwydd yn yr wythnosau a’r misoedd nesa.

Fel arfer, rŷm yn trafod y cwestiynau canlynol:

  • Pwy ydych chi’n disgwyl fydd yn mynegi eu barn yn ysgrifenedig? (tystiolaeth ysgrifenedig);
  • Pwy ydych chi’n meddwl y byddwch yn gwahodd i siarad â’r pwyllgor mewn cyfarfodydd swyddogol? (tystiolaeth lafar;
  • Pwy ydych chi’n awyddus i glywed ganddyn nhw, nad ydych yn meddwl fydd yn cysylltu, a sut y gallwn ni eu cyrraedd nhw?

Yr ateb i’r trydydd cwestiwn yw’r grwpiau rŷm ni’n tueddu i fod yn anelu ein gweithgarwch ymgysylltu tuag atyn nhw. Ni ddylai’r gwaith hyn ddigwydd heb gysylltu ag Aelodau’r Cynulliad/Cynghorwyr. Mae’n rhaid iddyn nhw fod yn rhan o lunio’r gwaith yr ydych yn ei wneud. Mae wedi bod yn ddefnyddiol i ni fod gennym rai syniadau i’w trafod ar ôl cwrdd fel tîm integredig, ac ar ôl siarad â phobl o fewn y sector yr hoffech glywed ganddynt. Mae angen i aelodau’r pwyllgor fod yn gyfarwydd â’r gweithgarwch ymgysylltu er mwyn iddo ddylanwadu ar y broses graffu i’r eithaf.

Wrth geisio ateb y trydydd pwynt hwnnw, rŷm ni’n ceisio rhoi’r cyfle gorau posibl i ddefnyddwyr gwasanaeth gael cymryd rhan. Mewn rhai achosion, fel yr ymchwiliad i’r Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser y soniwyd amdano uchod, roeddem yn awyddus i glywed gan ddefnyddwyr gwasanaeth – y cleifion – yn uniongyrchol.. Bydd y term “defnyddiwr gwasanaeth” yn amrywio, yn dibynnu ar y mater yr ydych yn craffu arno. Edrychodd un arall o bwyllgorau’r Cynulliad Cenedlaethol, y Pwyllgor Cyllid, ar berfformiad Cyllid Cymru, ac roedden nhw’n awyddus i glywed yn uniongyrchol gan fusnesau a oedd wedi gweithio gyda nhw, gan gynnwys rhai nad oedd wedi llwyddo yn eu ceisiadau am fuddsoddiad. Dyma “ddefnyddwyr gwasanaeth” gwahanol iawn, sy’n dangos pa mor wahanol y gall yr ateb i’r trydydd cwestiwn fod yn dibynnu ar y mater dan sylw.

Dyma rai lluniau a fideos o ddigwyddiad a gynhaliwyd fel rhan o ymchwiliad y Pwyllgor Cyllid i Gyllid Cymru:

 https://www.flickr.com/photos/nationalassemblyforwales/sets/72157640037729084/

Rwy’n gobeithio bod y blogiau wedi bod yn ddefnyddiol i chi, ac mae croeso i chi gysylltu os ydych am siarad yn fanylach am unrhyw un o’r pethau yn y gyfres hon.