Category: Blogiau gwadd

Blog Gwedd: Digwyddiad Ymgynghori i Graffu ar y Bil Rhentu Cartrefi (Cymru)

Fy enw i ydy Claire Blakeway a fi ydy Is-lywydd Campws Parc y Mynydd Bychan yn Undeb Myfyrwyr Prifysgol Caerdydd. Ddydd Mercher 18 Mawrth, cymerais ran mewn digwyddiad ymgynghori i graffu ar y Bil Rhentu Cartrefi (Cymru). Roedd hyn yn golygu bod Aelodau’r Cynulliad yn siarad ag amrywiaeth eang o denantiaid am eu profiadau yn rhentu eiddo gan y cyngor, cymdeithasau tai a landlordiaid preifat. Cafodd tenantiaid o wahanol sectorau rhentu eu rhoi mewn grwpiau ffocws o dan arweiniad Aelodau’r Cynulliad. Yn fy grŵp ffocws i, roeddwn i’n cynrychioli barn myfyrwyr ynglŷn â tenantiaeth.

Ar y cyfan, roeddwn yn cytuno a syniadau’r Bil Cartrefi newydd, ond fod angen rhagor o fanylion ynghylch cytundebau atgyweirio. Er enghraifft, mae angen amserlen fanwl yn y cytundeb sy’n amlinellu pa mor gyflym y bydd landlordiaid yn ymateb i gydnabod ac anelu at gyflawni atgyweiriad y mae tenant yn tynnu sylw ato. Dwi’n teimlo y gall tenantiaid aros yn hir iawn ar hyn o bryd cyn i atgyweiriadau gael eu gwneud, ac maent, felly, yn talu rhent ar eiddo nad yw o’r safon y gwnaethant dalu rhent amdano’n wreiddiol. Drwy weithredu cytundeb atgywirio gydag amserlen benodol, bydd y landlord a’r tenant yn gwybod yn union beth fydd y disgwyliadau arnynt o ran atgywiriadau, a gall y landlord weithio tuag at gyflawni’r atgyweiriad o fewn amser y cytunwyd arno, a bodloni disgywliadau eu tenant.

Dyma gyfweliad a wnaeth Claire ar ôl y digwyddiad:

Siaradais gyda’r grwp ffocws hefyd am fy syniadau ynghylch sut mae angen gweithredu cosbau gadarnach yn erbyn landlordiaid a thenantiaid sy’n torri eu contractau. Y mwyaf llym yw’r cosbau, y mwyaf tebygol yw y bydd y contractau yn cael eu cadw a’u parchu.

Wnes i wir fwynhau cymryd rhan yn y grwpiau ffocws, ac roeddwn wrth fy modd clywed Aelod oedd â chymaint o ddiddordeb mewn clywed barn myfyrwyr. Dwi’n edrych ymlaen at pan gaiff y Bil Cartrefi ei ryddhau, a gobeithio y bydd fy marn yn cael ei hystyried. Diolch i Gynulliad Cymru am y gwahoddiad!

Y cam nesaf fydd i’r Pwyllgor glywed barn pobl eraill am y Bil, mewn cyfarfodydd ffurfiol yn y Senedd. Cynhelir y cyfarfod cyntaf ddydd Mercher, pan fydd y Pwyllgor yn siarad â Lesley Griffiths AC, sef Gweinidog Llywodraeth Cymru sy’n gyfrifol am y Bil. Gallwch wylio’r cyfarfod hwn yn fyw ar Senedd TV.

Gellir cael rhagor o wybodaeth am y cyfarfod yma.

Lleoliad gwaith Stonewall Cymru yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru

blog2

Bûm yn ffodus i gael lleoliad profiad gwaith yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru, Caerdydd, fel rhan o Gynllun Lleoliadau Gwaith Stonewall Cymru. Mae’r cynllun yn ceisio rhoi’r profiad i bobl gael gweithio mewn gweithleoedd sy’n gyfeillgar i’r gymuned Lesbiaidd, Hoyw, Deurywiol a Thrawsrywiol. Mae’r Cynulliad yn esiampl i eraill, ar ôl ennill ei le ym Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle Stonewall fel y cyflogwr Sector Cyhoeddus gorau yng Nghymru.

Fore Llun, ar ôl cael blas ar ‘fyw fel oedolyn’ (y daith foreol i’r gwaith ym Mae Caerdydd!), cefais groeso cynnes gan Craig, fy mentor am yr wythnos a Chadeirydd OUT-NAW (rhwydwaith LGBT y Cynulliad), cyn cael gwibdaith o labyrinth Tŷ Hywel, y Senedd a’r Pierhead.

Ar ôl cael fy ngwynt ataf, cefais gyfarfod â’r Llywydd, y Fonesig Rosemary Butler AC, gan eistedd yn rhai o’i chyfarfodydd ac arsylwi ar ei chyfraniad i waith y Cynulliad. Yn gynharach yn y mis, cyflwynodd hi araith wych i Gynhadledd Gweithleoedd Stonewall Cymru (sy’n gyfle i sefydliadau rannu arfer gorau eu gwaith cydraddoldeb) a phwysleisiodd bwysigrwydd diffuantrwydd yn y gweithle, a sut y mae pobl ar eu gorau pan gallant fod yn driw i bwy ydyn nhw: ethos y mae’r Cynulliad, o dan arweiniad y Llywydd, yn llwyr ymrwymedig iddo.

Ar ôl cinio, cwrddais â Natalie Drury-Styles, Pennaeth y Swyddfa Breifat a chyfaill LGBT, a thrafod rôl ei thîm wrth gefnogi gweledigaeth y Llywydd. Yna, cefais fod yn bresennol yn ogystal â chyfrannu i gyfarfod tîm digwyddiadau’r Swyddfa Breifat, a oedd yn edrych ar Ymgyrch y Llywydd ‘Menywod Mewn Bywyd Cyhoeddus’(neu #POWiPL i chi drydarwyr!), sy’n edrych yn strategol ar rôl bwysig y cyfryngau cymdeithasol wrth ymgysylltu â’r cyhoedd.

Yna, disgrifiodd y tîm gwasanaethau cyfreithiol, dan arweiniad Elisabeth Jones, i mi yn fras sut y gwneir deddfwriaeth yng Nghymru. Yn hytrach nag ailadrodd hynny, gallwch gael rhagor o wybodaeth am y broses yma: Canllaw i’r broses ddeddfu (peidiwch â phoeni, mae’n syml iawn!). Wrth gwrs, all deddfwriaeth ddim gweithio ar ei phen ei hun, ac mae angen rhaglenni addysg a pholisi ehangach i gefnogi ei gweithrediad a’i heffaith, pwynt a bwysleisiwyd gan Elisabeth a’r tîm yn ystod fy amser yn y Cynulliad.

Yn ogystal â threulio amser gyda’r tîm Gwasanaethau Cyfreithiol, roeddwn hefyd yn bresennol yn ail ddarlleniad Bil Addysg Uwch (Cymru) a Chwestiynau’r Prif Weinidog. Gadewais y Cynulliad gyda dealltwriaeth gliriach o sut y gwneir deddfwriaeth, sut mae’r Comisiwn yn cefnogi’r Cynulliad yn hyn, a sut gall y cyhoedd gymryd rhan. Er enghraifft, wyddoch chi mai dim ond deg llofnod sydd ei angen ar ddeiseb cyn y gellir gofyn i bwyllgor ei hystyried?

Yr hyn nad yw’r cyhoedd yn ei weld yw’r adnoddau a’r ymdrech sydd yn mynd at y gwaith y tu ôl i’r llenni. Mae Aelodau’r Cynulliad yn cael cefnogaeth gan y tîm Cymorth Busnes i Aelodau a thîm Datblygu Proffesiynol yr Aelodau. Mae’r timau hyn yn darparu hyfforddiant a chymorth i Aelodau’r Cynulliad a’u staff cymorth er mwyn sicrhau bod ganddynt bopeth sydd ei angen arnynt i ymgymryd â dyletswyddau heriol iawn.

Mae cydraddoldeb ac amrywiaeth, yng ngwir ystyr y geiriau hynny, yn ganolbwynt pwysig i’r Cynulliad. Mae’n allweddol i gyflawni gweledigaeth y Cynulliad; ac mae’r Tîm Cydraddoldebau yn gweithio’n strategol i sicrhau bod adrannau wastad yn meddwl am y materion hyn. Yn benodol, ar gyfer cydweithwyr LGBT, roedd yn wych gweld y Cynulliad yn ymfalchïo cymaint yn ei safle ym Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle Stonewall; yn arwain drwy esiampl i weddill y sector cyhoeddus.

Uchafbwynt olaf fy wythnos oedd gweithio gyda’r tîm cyfathrebu. Yn y bore, bûm mewn symposiwm gyda Non Gwilym, Pennaeth Cyfathrebu a Chyfaill LGBT, a phenaethiaid adrannau cyfathrebu Senedd yr Alban, Cynulliad Gogledd Iwerddon a Thŷ’r Cyffredin. Bwriad y symposiwm oedd rhannu arfer da wrth gyfathrebu mewn ffordd gydweithredol a chyfannol. Treuliais y prynhawn yn trafod defnyddioldeb a phwysigrwydd y cyfryngau cymdeithasol gyda Julian Price, Rheolwr Cyfryngau Cymdeithasol, a amlinellodd sut y mae’r cyfryngau cymdeithasol yn effeithio ar y modd y mae’r Cynulliad yn cyfathrebu â’r cyhoedd. Daeth fy wythnos yn y Cynulliad i ben â chyfarfod gyda Mari Gooberman, y Rheolwr Addysg, pan fuom yn trafod datblygiadau cyffrous iawn ar gyfer pobl ifanc, ddaw yn gliriach yn ystod yr wythnosau nesaf. Cadwch eich llygaid ar agor!

Os na allwch ddweud eisoes, cefais wythnos wych yn y Cynulliad Cenedlaethol. Mae pawb y cefais gyfarfod â nhw, pob sgwrs, pob cyfarfod a phob sesiwn yr es iddi wedi bod o fudd personol i mi mewn rhyw ffordd neu’i gilydd. Dylai pob aelod o staff fod yn falch o awyrgylch ac ethos y sefydliad, ac ar ddiwedd yr wythnos roeddwn yn drist o orfod dychwelyd fy mhàs a gadael Tŷ Hywel am y tro olaf (diolch yn fawr i’r staff diogelwch hyfryd a’m croesawodd gyda gwên bob dydd, ac a ddymunodd y gorau i mi yn y dyfodol wrth adael brynhawn dydd Gwener!). Dewisodd Stonewall Cymru y Cynulliad Cenedlaethol i fod yn beilot ar gyfer ei gynllun lleoliadau gwaith am mai dyma gyflogwr sector cyhoeddus gorau’r gymuned LGBT yng Nghymru, ac nid ydwyf yn credu y gallai fod wedi dod o hyd i enghraifft well o weithle lle mae pobl yn cael bod yr hyn y maen nhw’n dymuno ei fod, dathlu gwahaniaethau a chyflawni canlyniadau gwych: mae’r argraff honno’n amlwg o’r eiliad y cerddwch i mewn i Dŷ Hywel, lle gwelwch dystysgrif Hyrwyddwr Amrywiaeth Stonewall Cymru wedi’i harddangos yn falch ar y wal.

Fydd y blog byr hwn fyth yn ddigon hir i mi allu ymhelaethu ar yr amser gwych a gefais yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru, ond rwy’n gobeithio i mi wneud yr ymdrech orau er mwyn i chi weld pa mor wych oedd yr amser a gefais yno. Alla i ddim â diolch digon i bob aelod o staff fu mor groesawgar, anogol, diddorol ac ysbrydoledig – bydd y profiad yma’n ffurfiannol yn fy ngyrfa a’m datblygiad personol: diolch yn fawr iawn, mi welai chi gyd yn y dyfodol.

Rhagor o wybodaeth am Gynulliad Cenedlaethol Cymru

Oes gennych ddiddordeb cael profiad gwaith gydag un o Hyrwyddwyr Amrywiaeth Stonewall Cymru? Anfonwch e-bost at dîm gweithle Stonewall Cymru.

Mae Christian yn trydar ar @MrChristianWebb. Mae’n llysgennad ar gyfer Step Up to Serve, yn wirfoddolwr gyda Stonewall Cymru, ac mae’n hyrwyddwr cyfranogiad ar gyfer Brook, elusen iechyd rhyw i bobl ifanc.

blog1

Ymweliad gan swyddogion Senedd yr Alban

Ty Hywel

Yn ôl ym mis Mehefin, daeth swyddogion datblygu Gaeleg Senedd yr Alban, Mark ac Alasdair, i Gaerdydd am ddeuddydd i ddysgu am Gynulliad Cenedlaethol Cymru.

gan Alasdair MacCaluim

Yn ystod ein hymweliad, roeddem am ddysgu am addysg, y cyfryngau cymdeithasol, allgymorth cymunedol, cyfieithu a lle’r Gymraeg yn y Cynulliad.

Addysg

Dechreuodd ein hymweliad yn Nhŷ Hywel yng nghwmni Mari Wyn Gooberman, Pennaeth y Tîm Addysg. Mae ystafell arbennig iawn yn yr adeilad hwn, sef Siambr Hywel. Hon oedd prif siambr drafod y Cynulliad o 1999 tan 2006 pan symudodd Cyfarfodydd Llawn a chyfarfodydd pwyllgor y Cynulliad i’w cartref newydd yn adeilad y Senedd y drws nesaf.

Pan symudodd Aelodau’r Cynulliad allan o Dŷ Hywel, symudodd pobl ifanc i mewn. Dyma lle cynhelir ymweliadau addysgol yn awr, pan gaiff pobl ifanc gyfle i eistedd mewn siambr drafod go iawn mewn deddfwrfa go iawn lle gallant ddefnyddio botymau pleidleisio a microffonau – yn union fel yr Aelodau eu hunain.

Mae’r tîm yn gweithio yn y ddwy iaith, yn cyflwyno sesiynau i ysgolion Cymraeg a chyfrwng Saesneg. Fel Senedd yr Alban, cynigir sesiynau addysg mewn ysgolion ym mhob rhan o Gymru yn ogystal ag yn y Cynulliad ei hun.

 Mural

Ieithoedd a phwerau

Fel rhan o’n hymweliad, cawsom gyfle i gyfarfod â nifer o bobl sy’n ymwneud â hyrwyddo’r Gymraeg yn y Cynulliad. Cawsom gyfarfod â Mair Parry Jones, Pennaeth y Gwasanaeth Cyfieithu a Sarah Dafydd, Rheolwr y Cynllun Ieithoedd Swyddogol.

Clywsom fod gan y Cynulliad Cenedlaethol ran bwysig yn y gwaith o ddatblygu system cyfieithu peirianyddol ar gyfer y Gymraeg. Drwy hyn, gall cyfrifiadur gyfieithu Cymraeg syml. Bydd tîm cyfieithu’r Cynulliad wedyn yn prawf ddarllen ac yn cywiro’r drafft i greu dogfen orffenedig. Mae hwn yn brosiect mawr, pwysig ac arloesol iawn.

Yn ôl yr athroniaeth sydd wrth wraidd y Cynllun Iaith, mae gan bob aelod o staff ran yn y gwaith o ddatblygu’r Gymraeg – hyd yn oed os nad ydynt yn ei siarad hi – neu phrin yn ei siarad hi.

Dyma ddetholiad byr o ddatganiad uchelgais y cynllun:

Mae gan bawb yr hawl i ryngweithio â’r Cynulliad yn yr iaith swyddogol o’u dewis. Pan fydd rhwystrau yn atal hyn, byddwn yn gweithio i’w datrys fel bod y Cynulliad yn dangos dyhead parhaus i fod yn sefydliad gwirioneddol ddwyieithog”.

Fel rhan o’r cynllun, mae’r holl staff wedi cael hyfforddiant ymwybyddiaeth iaith Gymraeg.

Mae’r cynllun cyfan i’w weld yn.

Ar ddiwedd ein diwrnod cyntaf, cawsom gyfle i fynd i un o gyfarfodydd Tîm Cyfathrebu’r Cynulliad. Roedd yn ddiddorol iawn a chlywsom am y pwerau newydd a gaiff y Cynulliad Cenedlaethol, drwy Fil Cymru 2014, i godi trethi.
Translationbooth

Yr adeilad, y Cyfarfod Llawn a’r pwyllgorau

Ar ddiwrnod olaf ein hymweliad, cawsom ein tywys o amgylch adeilad y Senedd gan Richard, o’r Tîm Cyswllt Cyntaf, a chawson gyfle i fynd i’r Siambr ei hun ac ymweld â’r bwth cyfieithu. Gwelsom yr ystafelloedd pwyllgora a’r caffi cyhoeddus hefyd a chlywsom fod rhai o olygfeydd Dr Who a Sherlock wedi’u ffilmio yn y Senedd!

Yn ddiweddarach, gwelsom y Siambr ar waith yn ystod sesiwn Cwestiynau i’r Prif Weinidog pan oedd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones AC (Lafur) yn ateb cwestiynau gan y gwrthbleidiau. Roedd rhai yn Saesneg ac eraill yn Gymraeg.

Fel yn Senedd yr Alban, mae gan bwyllgorau’r Cynulliad ran bwysig ym musnes y Cynulliad, gan weithio’n agos gyda’r timau Addysg ac Allgymorth i ymgynghori â’r cyhoedd yn ystod ymchwiliadau, gan gynnwys casglu barn plant a phobl ifanc.

Gwelsom rai o’r ffilmiau fideo roedd y tîm allgymorth wedi’u cynhyrchu ar gyfer ymchwiliadau’r pwyllgorau ac yna aethom i weld tîm y we a’r cyfryngau cymdeithasol i gael rhagor o wybodaeth am bresenoldeb ar-lein y Cynulliad.

Mae gan y Cynulliad, fel Senedd yr Alban, sianel YouTube sydd â llawer o glipiau fideo, nid yn unig am fusnes y Cynulliad ond hefyd i ennyn diddordeb y cyhoedd. Mae gan y sefydliad bresenoldeb cryf ar Twitter, Facebook ac mae’r holl negeseuon yn ddwyieithog.

Bydd y Cynulliad Cenedlaethol – fel Senedd yr Alban – yn dathlu ei ben-blwydd yn 15 oed eleni ac mae cyfres o fideos wedi’u paratoi, sef 15 mlynedd mewn 15 eiliad!

Er mai dim ond deuddydd oedd gennym i ddysgu am 15 mlynedd o ddatganoli yng Nghymru, cawsom lawer iawn o wybodaeth a nifer fawr o syniadau a ddylai fod yn ddefnyddiol i’n gwaith yn yr Alban.

Diolch yn fawr Cynulliad Cenedlaethol Cymru!

Visitors

Gellir darllen cofnod blog gwreiddiol Alasdair mewn Gaeleg yma:
http://parlamaidalba.wordpress.com/2014/08/25/cymru/

Lluniau: Mark ac Alasdair

Blog gwadd – Sgiliau STEM

Mae rhoi grŵp o wyddonwyr, mathemategwyr, technegwyr a electronwyr ifanc yn yr un stafell yn syniad eithaf brawychus. Lwcus felly bod y cynulliad wedi trefnu i ni siarad dros y we.

Fy enw i yw Aled Illtud, dwi’n astudio Ffiseg ym Mhrifysgol Aberystwyth. Cefais i, a nifer o fyfyrwyr STEM eraill, y cyfle i drafod ein pynciau a sut y gallwn wella neu gynnal gwahanol agweddau ohonynt. Cynhaliwyd y sgwrs ar Google Hangouts a chafodd nifer o eitemau ei drafod.

Cychwynnodd y sgwrs gydag Aelodau’r Pwyllgor Menter a Busnes yn gofyn i ni pam dewisom ein cwrs, a ydy’r pwnc yn addo swydd ar ôl, a sut ydyn ni’n hoffi’r pwnc. Yn bennaf roeddwn i am ymladd am dwf yr iaith Gymraeg yn bynciau STEM sydd yn amlwg o’r we sgwrs sydd ar gael i chi ei ddarllen.

Beth synnodd fi’r mwyaf oedd pa mor frwdfrydig oedd y myfyrwyr eraill am gael eu lleisiau wedi clywed. Mae’n braf iawn cael gweld bod pobl yn poeni digon am ei bynciau i allu cael trafodaeth ddifyr am yr hyn sydd angen i newid neu gadw yn eu meysydd.

Final Blog Image

Braf oedd bod yn rhan o’r sgwrs hwn. Dwi’n awgrymu i bawb arall sy’n frwdfrydig am ei gwrs i gymryd mantais ar unrhyw gyfleoedd tebyg. Mynegwch farn, hybwch gynnydd yn eich pwnc!

Am rhagor o wybodaeth ar ymchwiliad dilynol y Pwyllgor Menter a Busnes i Sgiliau STEM yng Nghymru cliciwch yma:

http://www.senedd.cynulliadcymru.org/mgIssueHistoryHome.aspx?IId=9156

Blog Gwadd – Macmillan a’r ymchwiliad i’r Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser

Roedd Macmillan Cymru yn falch iawn o gael gweithio gyda thîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ddiweddar i gefnogi ei grwpiau ffocws i bobl yr effeithir arnynt gan ganser.

Roedd y grwpiau yn rhan o ymchwiliad y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn y Cynulliad Cenedlaethol i’r cynnydd a wnaed ar weithredu Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser Llywodraeth Cymru a gyhoeddwyd yn 2012.

Mae’r cynllun yn nodi sawl uchelgais ac ymrwymiad ar gyfer trin canser yng Nghymru, gan gynnwys cefnogi diagnosis cynnar, gofal sy’n seiliedig ar anghenion unigol pobl, a sicrhau cyfraddau goroesi sydd gyda’r gorau yn Ewrop.

Mae’n ddwy flynedd ers cyhoeddi’r cynllun bellach, ac mae Macmillan Cymru yn croesawu’r ymchwiliad; roedd yn bleser ganddo gynorthwyo tîm y Cynulliad i drefnu’r grwpiau ffocws gyda phobl yr effeithir arnynt gan ganser.

Yn hyn o beth, cynhaliwyd sesiynau rhanbarthol yng Nghaerdydd, Llandrindod, Tredegar Newydd, Llandrillo Rhos ac Abertawe, gyda grŵp ffocws yn y Senedd ganol Mai ar gyfer pobl sy’n byw gyda chanser ac ar ôl canser.

Yn yr ymchwiliad hwn, mae’n bwysig i Macmillan Cymru fod pobl sy’n gwneud penderfyniadau yn clywed barn pobl y mae canser wedi effeithio arnynt yn ogystal â barn gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, elusennau, ac ystadegwyr.

Roedd y grwpiau ffocws yn gyfle gwych i Aelodau Cynulliad glywed sut beth yw byw gyda chanser yng Nghymru mewn gwirionedd, beth sy’n gweithio’n dda a lle mae modd gwella pethau.

Daeth nifer o themâu i’r amlwg yn y grwpiau ffocws.

Dyma rhai ohonynt: pwysigrwydd diagnosis cynnar; asesiad cyfannol o anghenion cleifion canser, sy’n cynnwys anghenion ariannol, emosiynol ac ymarferol; a chynllun gofal ysgrifenedig.

Tynnwyd sylw hefyd at bwysigrwydd pennu gweithiwr allweddol i gleifion yn ystod eu triniaeth, fel bod ganddynt berson cyswllt ar gyfer unrhyw gwestiynau neu bryderon sydd ganddynt.

Yn olaf, pwysleisiodd y grwpiau bwysigrwydd ôl-ofal, gan y bydd gan nifer o gleifion canser broblemau iechyd tymor hir neu dymor byr o ganlyniad i’w triniaeth, megis lludded, lymffoedema neu broblemau o ran bwyta.

Mae dros 120,000 o bobl yn byw gyda chanser neu ar ôl canser yng Nghymru ar hyn o bryd, felly mae’r ymchwiliad hwn yn gyfle pwysig i fesur y cynnydd a wnaed o ran gweithredu’r Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser a gynlluniwyd i’w cefnogi.

Rydym yn gobeithio y bydd yr Aelodau yn cadw mewn cof sylwadau’r grwpiau ffocws cyn iddynt ofyn eu cwestiynau yn y sesiwn dystiolaeth lafar yn yr ymchwiliad ddydd Iau 12 Mehefin.

Blog Gwadd – Gan Cyfranogaeth Cymru

Mae Cyfranogaeth Cymru yn gweithio gyda sefydliadau gwasanaethau cyhoeddus yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector i gyflawni ymgysylltiad cyhoeddus gwell wrth ddylunio, datblygu a darparu gwasanaethau sydd â dinasyddion Cymru yn y canol.

Rydym yn cynnal rhwydweithiau cyfranogaeth rhanbarthol dair gwaith y flwyddyn sy’n addas i bawb y mae a wnelo’i waith â chyfranogaeth ac ymgysylltu â dinasyddion. Mae’r bobl sy’n cymryd rhan yn dod o wahanol sefydliadau yn y sector cyhoeddus a’r trydydd sector gyda ffocws ar amrywiaeth o faterion. Mae’r digwyddiadau hyn yn addas i’r rhai hynny, ar ba lefel bynnag, mewn sefydliadau sydd â diddordeb mewn gwaith cyfranogol ymarferol, gan gynnwys swyddogion ymgynghori, ymddiriedolwyr, gwirfoddolwyr, gweithwyr datblygu a rheolwyr.

Mae gan bob digwyddiad rhwydwaith thema gyffredinol; y thema ddiweddaraf yn nigwyddiadau mis Chwefror oedd cynnwys y cyhoedd yn y gwaith craffu. Wrth baratoi’r rhaglen ar gyfer y diwrnod, teimlem y byddai tîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ddewis naturiol ar gyfer cyfraniad i’r pwnc hwn; felly, gwnaethom wahodd aelod o’r tîm i siarad ym mhob digwyddiad.

Dechreuwn bob sesiwn gydag ymarfer i dorri’r garw. Y tro hwn, ‘wal graffiti’ ydoedd. Gofynnwyd i gyfranogwyr feddwl am gynifer o ddiffiniadau o’r gair craffu ag y medrent, neu roi enghreifftiau yr oeddent wedi’u gweld o waith craffu ar y teledu neu ar gyfryngau eraill. Fel hyn yr oedd hi ar ddiwedd y digwyddiad olaf o’r tri:

Participation Cymru

Y diffiniadau mwyaf cyffredin oedd atebolrwydd, gwirio a gofyn cwestiynau. Cafwyd ystyron diddorol hefyd! Gwelwch “Newsnight”, “boring” a “sexy” yn eu mysg, os edrychwch yn ofalus! Nid cywir nac anghywir yw’r atebion hyn, ac mae’n amlwg bod y gair ‘craffu’ yn drwm gan ystyron.

Cafodd cyfranogwyr fod y cyflwyniad gan y Cynulliad Cenedlaethol yn addysgiadol iawn, yn ddiddorol ac yn berthnasol gan ei fod yn rhoi enghreifftiau diweddar o ymchwiliadau gan bwyllgorau’r Cynulliad a’r modd yr oeddent wedi cynnwys y cyhoedd yn yr ymchwiliadau hynny. Roeddem yn hoffi yn arbennig y ffurfiau graffig a ddefnyddiwyd i gyflwyno gwybodaeth mewn modd hygyrch (mae’r Ymchwiliad i Lyfrgelloedd Cyhoeddus yng Nghymru yn enghraifft bert iawn) a’r defnydd o senarios – sef techneg i gasglu tystiolaeth y byddwn yn rhoi lle amlwg iddi yng nghylchlythyr nesaf Cyfranogaeth Cymru.

Gallwch lawrlwytho’r cyflwyniad llawn o Dropbox yma.

Clywsom hefyd gan arbenigwyr craffu lleol David Lloyd o TPAS Cymru (gogledd Cymru), Rebecca David-Knight o’r Ganolfan Craffu Cyhoeddus (de-orllewin Cymru) a Hazel Ilet o Gyngor Sir Fynwy (de-ddwyrain Cymru).

Yng ngogledd Cymru, roedd llond bocs o eitemau gwahanol gan David, a phob un yn cynrychioli craffu. A allwch chi ddyfalu sut? Dyma nhw:

• Tei
• Chwyddwydr
• Pêl ping-pong
• Pyst gôl

Yn ne-orllewin Cymru, pwysleisiodd Rebecca mai ymgysylltu â’r cyhoedd yw craffu ac mai grymuso yw’r gallu i herio penderfyniadau. Mae craffu yn cau’r bwlch o ran atebolrwydd democrataidd ac mae angen ymgysylltu o ansawdd i wasanaeth lwyddo, gan fod gwasanaethau yn dibynnu ar y defnyddwyr ac nid fel arall!

Yn ne-ddwyrain Cymru, rhannodd Hazel enghreifftiau o astudiaethau achos, gan gynnwys achos o alw i mewn o ran cyfarfod pwyllgor craffu am ddynodi tir yn safle i Deithwyr. Canfu’r broses graffu hon ddiffygion yn y dystiolaeth a oedd yn ategu penderfyniad diweddar. Oherwydd y drafodaeth mewn fforwm cyhoeddus, fe aeth y penderfyniad gerbron y cyngor llawn. Mae hyn yn dangos grym y cyhoedd yn y broses graffu. Mae gan sir Fynwy hefyd fforwm agored cyhoeddus ar yr agenda i bob cyfarfod o’r pwyllgor craffu.

Rydym bob amser yn gorffen ein digwyddiadau rhwydwaith cyfranogaeth gyda thrafodaeth grŵp ac yna dechneg i werthuso cyfranogi. Defnyddiasom ‘calon, corff a meddwl’ ac mae crynodeb o’r gwerthusiadau ar gael yma:

Gogledd Cymru – 5 Chwefror, Wrecsam
De-orllewin Cymru – 11 Chwefror, Caerfyrddin
De-ddwyrain Cymru – 12 Chwefror, Casnewydd

Rydym yn ddiolchgar iawn i Caryl, Lowri a Rhys o dîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru ac i’n siaradwyr eraill am eu cyfraniad gwerthfawr i’r digwyddiadau hyn.

Bydd y rownd nesaf o rwydweithiau cyfranogaeth ym mis Mai 2014, a’r thema yw cyd-gynhyrchu. Am fwy o wybodaeth neu i archebu lle, ewch i’n gwefan. Cofiwch nad yw’n costio dim i ddod i’r digwyddiadau hyn ac felly maent yn llenwi’n gyflym!

Blog Gwadd – Aelodau o dîm Allgymorth y Cynulliad yn datblygu eu sgiliau hwyluso

Outreach Blog Photo

Yn ddiweddar, cymerodd staff o dîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru ran mewn cwrs tri diwrnod ar sgiliau hwyluso, a ddarparwyd gan Cyfranogaeth Cymru ac sy’n cael ei achredu gan Agored Cymru.

Roedd y cyfranogwyr eisoes yn adnabod ei gilydd, felly roedd awyrgylch da gyda llawer o egni o’r cychwyn cyntaf. Roedd y cyfranogwyr eisoes yn meddu ar lefel uchel o sgiliau a phrofiad o ran hwyluso, felly fy her i fel hyfforddwr oedd sicrhau bod y cwrs yn ychwanegu at hyn.

Mae’r cwrs yn rhoi fframwaith damcaniaethol i waith hwyluso. Mae hyn yn helpu cyfranogwyr i fyfyrio ar eu cryfderau, i nodi meysydd i’w gwella, ac i leoli eu harddull hwyluso eu hunain mewn cyd-destun ehangach. Yn fwy na dim, mae’r cwrs yn canolbwyntio ar ddatblygu sgiliau ymarferol a hyder. Mae’n rhyngweithiol iawn, gyda llawer o gyfleoedd i ymarfer sgiliau a thechnegau. Un agwedd arbennig o’r cwrs yw’r technegau cyfranogi sy’n tarddu o’r byd sy’n datblygu; mae’r rhain yn hawdd i’w defnyddio ac yn ddigon hyblyg i’w cymhwyso i lawer o wahanol sefyllfaoedd a dibenion.

Mae’r sgiliau a’r technegau yn ddefnyddiol mewn unrhyw leoliad lle mae hwylusydd yn gweithio gyda grŵp o bobl; o ddigwyddiadau cyhoeddus sy’n cynnwys nifer fawr o bobl i gyfarfodydd staff bach. Gellir defnyddio’r technegau mewn llawer o wahanol ffyrdd, er enghraifft i roi strwythur i’r drafodaeth, i ennyn barn cyfranogwyr, i fesur barn ansoddol, neu i roi egni i’r drafodaeth.

Mae’r trydydd diwrnod, sy’n cael ei gynnal sawl wythnos ar ôl y ddau ddiwrnod cyntaf, yn galluogi cyfranogwyr i ddangos yr hyn y maent wedi’i ddysgu drwy gyflwyno sesiwn wedi’i hwyluso sy’n para am 25 munud. Roeddwn i’n gwybod y byddai’r trydydd diwrnod yn dda pan gyrhaeddodd yr aelodau cyntaf o’r grŵp a dechrau dweud wrthyf sut roeddent eisoes wedi defnyddio gwahanol dechnegau yn eu gwaith! Yn ystod y cyflwyniadau, dangosodd y cyfranogwyr eu bod yn gallu defnyddio’r technegau yn briodol ac yn fedrus. Fe wnaethon nhw ddangos ymarferion continwwm gwerth, trafodaethau am restru a thechnegau pleidleisio, gan gynnwys matricsau mwy cymhleth sy’n caniatáu i’r grŵp werthuso dewisiadau yn erbyn mwy nag un maen prawf.

Roedd nifer o’r cyfranogwyr wedi addasu’r technegau. Er enghraifft, roedd un wedi troi’r dechneg “targed” yn ddull mwy cymhleth o asesu canfyddiad pobl am eu hunaniaeth ddiwylliannol. Roedd hefyd yn dda gweld cyfranogwyr yn cymhwyso gwersi syml yn hyderus, er enghraifft drwy ddefnyddio delwedd bwerus i gynyddu ymgysylltiad mewn sesiwn trafod syniadau, neu drwy greu techneg egnïol greadigol i ddechrau sesiwn. Nid oes un ffordd gywir o hwyluso sesiwn, felly roedd hefyd yn dda gweld cyfranogwyr yn cymhwyso eu harddulliau gwahanol yn hyderus. Roedd hwn yn grŵp gwych i weithio ag ef, ac roedd y cyflwyniadau yn dangos yn glir eu bod nhw i gyd yn hwyluswyr cymwys iawn.

Alain Thomas
Cyfranogaeth Cymru